ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পাৰমাণৱিক নজৰদাৰী সংস্থা ইণ্টাৰনেচনেল এটমিক এনাৰ্জি এজেন্সি (IAEA) এ ইৰাণক পুনৰ পৰিদৰ্শনৰ বাবে পথ মুকলি কৰিবলৈ “ক্ৰমাগত পদক্ষেপ” ল’বলৈ আহ্বান জনাইছে। শুকুৰবাৰে প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদনত সংস্থাটোৱে কয় যে ইৰাণৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পাৰমাণৱিক কেন্দ্ৰসমূহত পৰিদৰ্শকক পুনৰ প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়াটো “অত্যন্ত জৰুৰী”।
২০২৫ চনৰ জুন মাহত ইজৰাইল আৰু আমেৰিকাই ইৰাণৰ পাৰমাণৱিক স্থাপনাসমূহত ১২ দিনীয়া আক্ৰমণ চলোৱাৰ পিছৰে পৰা IAEA-এ ইৰাণৰ মুখ্য পাৰমাণৱিক কেন্দ্ৰসমূহত প্ৰৱেশ কৰিব পৰা নাই। যোৱা ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শেহতীয়া যুদ্ধতো পাৰমাণৱিক কেন্দ্ৰসমূহ আক্ৰমণৰ লক্ষ্য হৈছে।
প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে, “বিলম্ব নকৰাকৈ ইৰাণত পৰীক্ষণ কাৰ্যকলাপ চলোৱাটো অত্যন্ত জৰুৰী।”
IAEA ৰ সঞ্চালক প্ৰধান ৰাফেল গ্ৰ’ছিয়ে কয়, “সঞ্চালক প্ৰধানে ইৰাণক কাৰিকৰী আৰু ক্ৰমাগত ব্যৱস্থা বিবেচনা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছে, যাৰ জৰিয়তে সংস্থাৰ পৰিদৰ্শকসকল ইৰাণলৈ ঘূৰি আহিব পৰা পৰিস্থিতি সৃষ্টি হয়।”
তেওঁ লগতে কয় যে এনে ক্ৰমাগত পদক্ষেপে ইৰাণত স্বাভাৱিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পথ মুকলি কৰিব আৰু এক বহল চুক্তিৰ বাবে আস্থা গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিব।
ইছফাহানৰ কেন্দ্ৰক লৈ উদ্বেগ:
প্ৰতিবেদনত ইছফাহানৰ ওচৰৰ ভূগৰ্ভস্থ ইউৰেনিয়াম সমৃদ্ধকৰণ কেন্দ্ৰক লৈ বিশেষ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰা হৈছে। ইৰাণে ২০২৫ চনত ইছফাহান ফিউৱেল এনৰিচমেণ্ট প্লাণ্ট (IFEP) ঘোষণা কৰিছিল যদিও IAEA-ক এতিয়ালৈকে পৰিদৰ্শন কৰিবলৈ দিয়া নাই।
IAEA-এ কৈছে, “সংস্থাটোৱে IFEP ৰ সঠিক অৱস্থান, সুৰক্ষাৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা ইয়াৰ স্থিতি বা ইয়াত পাৰমাণৱিক সামগ্ৰী আছে নে নাই সেয়া নাজানে।”
২০২৫ চনৰ জুন মাহৰ আক্ৰমণৰ পূৰ্বে ইৰাণৰ হাতত প্ৰায় ৪৪০ কিলোগ্ৰাম ৬০ শতাংশলৈ সমৃদ্ধ ইউৰেনিয়াম আছিল বুলি IAEA-এ অনুমান কৰিছিল। বোমা বনাবলৈ ৯০ শতাংশ সমৃদ্ধকৰণৰ প্ৰয়োজন হয়।
ইৰাণৰ স্থিতি:
ইৰাণে কৈছে যে বৰ্তমানৰ নিৰাপত্তা পৰিস্থিতিত পৰিদৰ্শন পুনৰ আৰম্ভ কৰাটো সম্ভৱ নহয়। আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পৰা “আৰু অধিক সশস্ত্ৰ আক্ৰমণৰ স্থায়ী, স্পষ্ট আৰু ৰাজহুৱা ভাবুকি”ৰ কথা উল্লেখ কৰি ইৰাণে কৈছে যে মূল কাৰণসমূহ সমাধান নোহোৱালৈকে এই সমস্যা সমাধান নহ’ব।
আনফালে, ইৰাণৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰণালয়ৰ মুখপাত্ৰ ইছমাইল বাঘায়ে কয় যে ইৰাণ এতিয়াও পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিস্তাৰ ৰোধ চুক্তি (NPT) ৰ প্ৰতি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ।
ছেপ্টেম্বৰত বুশ্বেহৰ পৰিদৰ্শন:
প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ছেপ্টেম্বৰ মাহত IAEA ৰ পৰিদৰ্শকে ইৰাণৰ বুশ্বেহৰ পাৰমাণৱিক কেন্দ্ৰ পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিছিল, কিন্তু আন কোনো কেন্দ্ৰত প্ৰৱেশ পোৱা নাই।
IAEA-এ স্বীকাৰ কৰিছে যে ইৰাণৰ পাৰমাণৱিক কেন্দ্ৰসমূহত সামৰিক আক্ৰমণে “অভূতপূৰ্ব পৰিস্থিতি” সৃষ্টি কৰিছে। তথাপি সংস্থাটোৱে কৈছে যে পাৰমাণৱিক সামগ্ৰীৰ বিষয়ে তথ্যৰ অভাৱ “গুৰুতৰ বিস্তাৰ উদ্বেগৰ বিষয়” আৰু ইয়াক “অতি জৰুৰীভাৱে” সমাধান কৰিব লাগে।
অহা সপ্তাহত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া IAEA ৰ ব’ৰ্ড অৱ গৱৰ্ণৰছৰ বৈঠকত এই প্ৰতিবেদন আলোচনা কৰা হ’ব। উল্লেখযোগ্য যে ছেপ্টেম্বৰ মাহত IAEA ব’ৰ্ডে ২০ বছৰৰ পিছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইৰাণক পাৰমাণৱিক “অমান্য”ৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল।
IAEA-এ কৈছে যে তেওঁলোক “অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে ইৰাণত সুৰক্ষা কাৰ্যকলাপ পুনৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ সম্পূৰ্ণৰূপে সাজু।
