শুকুৰবাৰে চৰকাৰে ১৭ আগষ্টৰ পৰা লাডাখ আৰু জম্মু-কাশ্মীৰ, হিমাচল প্ৰদেশ আৰু উত্তৰাখণ্ডৰ বৰফেৰে আবদ্ধ অঞ্চলত আৰম্ভ হোৱা লোকপিয়ল ২০২৭ৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ জনসংখ্যা গণনা (পি ই)ৰ বাবে উত্তৰদাতাসকলৰ জাতি সম্পৰ্কীয় প্ৰশ্ন এটাকে ধৰি ৪০টা প্ৰশ্নৰ অধিসূচনা কৰে । দেশৰ বাকী অংশৰ বাবে জনসংখ্যা গণনা ২০২৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত কৰা হ’ব ।
স্বাধীনতাৰ পিছত প্ৰথমবাৰৰ বাবে জাতিৰ গণনা কৰা হৈছে । এই সন্দৰ্ভত প্ৰশ্নটো হৈছে ১০ নম্বৰ, লগতে মুকলি ফৰ্মেটত ‘অনুসূচীত জাতি/অনুসূচী জনজাতি’ স্তম্ভ, অৰ্থাৎ লোকপিয়লৰ বিষয়াসকলে ঘোষণা কৰা ধৰণে এজন ব্যক্তিৰ জাতি লিপিবদ্ধ কৰিব ।
ৰাজনৈতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ কেবিনেট কমিটীয়ে যোৱা বছৰৰ ৩০ এপ্ৰিলত জাতি গণনা অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে । বিহাৰৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে এই পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে, য’ত বিৰোধীৰ কাৰ্যসূচীৰ শীৰ্ষত আছিল জাতি গণনা । বিহাৰত কৰা এক ল্যাণ্ডমাৰ্ক জাতিগত সমীক্ষাত দেখা গৈছে যে ৰাজ্যখনৰ প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশই পিছপৰা সম্প্ৰদায়ৰ লোকে গঠন কৰিছে ।
ভাৰতৰ মহাপঞ্জীয়ক মৃত্যুঞ্জয় কুমাৰ নাৰায়নে অধিসূচনাত উল্লেখ কৰিছিল, “কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ইয়াৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশ দিয়ে যে লোকপিয়ল বিষয়াসকলে, যথাক্ৰমে নিযুক্তি দিয়া স্থানীয় অঞ্চলটোৰ সীমাৰ ভিতৰত, এনে সীমাৰ ভিতৰত বাস কৰা সকলো ব্যক্তিৰ পৰা এনে সকলো প্ৰশ্ন সুধিব পাৰে, তলত উল্লেখ কৰা বস্তুসমূহৰ অধীনত ভাৰতৰ লোকপিয়ল ২০২৭ৰ সৈতে জড়িত ঘৰুৱা সূচীৰ জৰিয়তে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা ।”
ইয়াত কোৱা হৈছে যে উত্তৰদাতাসকলক ব্যক্তিগত তথ্য যেনে নাম, মুৰব্বীৰ সৈতে (পৰিয়ালৰ সম্পৰ্ক), লিংগ, জন্ম তাৰিখ আৰু বয়স (সম্পূৰ্ণ বছৰত), বৰ্তমানৰ বৈবাহিক অৱস্থা, বিবাহৰ সময়ত বয়স (সম্পূৰ্ণ বছৰত), পত্নীৰ নাম, জাতি, অক্ষমতা, মাতৃভাষা আৰু অন্যান্য জনা ভাষা, ধৰ্ম, জাতি বা জনগোষ্ঠী আদিৰ দৰে তথ্য সোধা হ’ব ।
বিবাহিত, বিধৱা, বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা মহিলাসকলক সন্তানৰ সংখ্যা আদিৰ বিষয়ে সোধা হ’ব । লোকপিয়লৰ অনুশীলনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিশিষ্ট সংযোজন কৰা হৈছে । গণনাকাৰীয়ে মানুহক “Covid-19 টিকাকৰণৰ স্থান” আৰু বেংক একাউণ্টৰ সংখ্যাৰ বিষয়ে সুধিব । মোবাইল, আধাৰ, ভোটাৰ আইডি নম্বৰত তিনিটা স্বেচ্ছামূলক প্ৰশ্ন সোধা হ’ব । উত্তৰদাতাসকলৰ পাছপ’ৰ্ট (ভাৰতীয়) নম্বৰ আৰু ড্ৰাইভিং লাইচেন্স আদিও লিপিবদ্ধ কৰা হ’ব ।
ডিজিটেল সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰথমবাৰৰ বাবে চলি আছে লোকপিয়ল ২০২৭ । পৰম্পৰাগত ঘৰে ঘৰে গণনা প্ৰক্ৰিয়া কৰি এটা নিৰ্দিষ্ট মোবাইল এপ্লিকেচনৰ জৰিয়তে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে । প্ৰথমে ২০২১ বৰ্ষৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত লোকপিয়ল Covid-19 মহামাৰীৰ বাবে পিছুৱাই দিয়া হৈছিল । ২০২৭ চনৰ ১ মাৰ্চৰ ভিতৰত তথ্য সংগ্ৰহ সমাপ্ত কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে । অফিচাৰসকলে কয় যে ফলাফল সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশৰ বাবে দুবছৰৰ পৰা তিনি বছৰ সময় লাগিব ।